Prawo dla zdrowia

Jednym z często powtarzanych mitów wśród właścicieli gabinetów, przychodni, czy poradni jest ten dotyczący kierownika do spraw medycznych. Wielu z Was uważa, że kierownik medyczny musi być powołany w każdym podmiocie leczniczym.

Jak jest naprawdę?

Kierownik podmiotu leczniczego

W tym wpisie możesz przeczytać, kim jest kierownik podmiotu leczniczego i jak go powołać. Kierownik  niekoniecznie musi być powołany prze Ciebie w jakiś formalny sposób. O tym, kto nim jest, decydują przeważnie przepisy, a ściślej ustawa o działalności leczniczej.

Przykładowo, jeżeli wykonujesz działalność w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, to Ty jesteś kierownikiem swojego podmiotu leczniczego. Jeżeli jednak działasz np. w formie spółki jawnej – kierownikami takiej spółki będą wszyscy wspólnicy uprawnieni do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentacji.

Nie ma przeszkód, by wspólnicy (np. podejmując stosowną uchwałę) delegowali osobę ze swojego grona do wykonywania obowiązków kierownika podmiotu leczniczego.

Kim jest kierownik medyczny w podmiocie leczniczym?

W wielu podmiotach leczniczych powołuje się również kierownika medycznego. Dzieje się tak  najczęściej wówczas, gdy kierownikiem podmiotu jest osoba nie mająca wykształcenia medycznego. Bo musisz pamiętać, że przepisy prawa nie nakładają na przedsiębiorców prowadzących podmioty lecznicze żadnych wymogów jeśli chodzi o wykształcenie, czy kompetencje kierowników tych placówek.

Często bywa więc tak, że kierownikiem jest osoba nie mająca żadnej wiedzy medycznej. Ponieważ jednak ktoś musi dbać o jakość i bezpieczeństwo udzielanych świadczeń zdrowotnych, powołuje się kierownika medycznego czy też kierownika do spraw medycznych.

Jak zwał, tak zwał – w gruncie rzeczy chodzi o osobę, która będzie zajmować się właśnie jakością świadczeń zdrowotnych.

Przejdź do sklepu >>>

Czy musisz powołać kierownika medycznego?

Jeżeli prowadzisz swój biznes jako podmiot leczniczy nie musisz powoływać kierownika medycznego, nawet jeżeli sam nie masz wykształcenia medycznego. Żaden przepis nie nakłada na Ciebie takiego obowiązku.

Obowiązek taki mają jedynie podmioty niebędące przedsiębiorcami (np. spzoz) i to tylko w przypadku, gdy kierownik takiego podmiotu leczniczego nie jest lekarzem. Przedsiębiorców ten wymóg nie dotyczy.

Co oczywiście nie oznacza, że nie warto o takim rozwiązaniu pomyśleć. Sam na pewno masz świadomość, że jakość usług i bezpieczeństwo pacjentów są w Twojej działalności priorytetowe. Powołanie w strukturze Twojej placówki osoby, która tego przypilnuje, wydaje się więc nienajgorszym pomysłem – i to zarówno dla Ciebie, jak i z perspektywy Twoich pacjentów.

Jakie obowiązki ma kierownik medyczny w podmiocie leczniczym?

W polskim prawie funkcjonuje tzw. swoboda umów. W pewnym uproszczeniu oznacza ona, że możesz ukształtować sobie relacje umowne jak chcesz, byle tylko nie naruszać prawa. Innymi słowy – obowiązki Twojego kierownika medycznego będą takie, jakie sobie wspólnie określicie w umowie.

Możesz w umowie określić na przykład takie obowiązki:

• organizacja i koordynowanie działalności w sprawach medycznych;
• zarządzanie personelem medycznym;
• ustalanie rozkładu pracy, grafików, zabezpieczanie zastępstw;
• nadzorowanie procesu udzielania świadczeń pod względem medycznym;
• nadzorowanie realizacji kontraktu z NFZ;
• obsługa procesu reklamacyjnego;
• nadzorowanie stanu sanitarno-higienicznego pomieszczeń i urządzeń
• nadzorowanie prowadzenia dokumentacji medycznej
• opracowywanie i wdrażanie procedur w placówce;
• itede, itepe…

Chodzi przede wszystkim o te aspekty Twojej działalności, które wiążą się ściśle z jakością świadczeń zdrowotnych.

Jak powołać kierownika medycznego w podmiocie leczniczym?

Samo powołanie kierownika do spraw medycznych nie jest szczególnie skomplikowane. W zasadzie sprowadza się do dwóch czynności:

• Pierwsza z nich to utworzenie takiej funkcji w strukturze Twojej placówki. Wymaga to zazwyczaj zmiany w regulaminie organizacyjnym. Jeżeli jednak Twój regulamin przewiduje taką możliwość, możesz od razu przejść do drugiego kroku…
• …czyli do podpisania umowy. Może to być oczywiście umowa o pracę, ale najczęściej w praktyce spotyka się cywilnoprawną umowę o świadczenie usług.

I tyle. Oczywiście, jeżeli Twoja placówka ma bardziej złożoną strukturę organizacyjno-prawną, może pojawić się konieczność dodatkowych czynności. W zdecydowanej większości małych i średnich podmiotów leczniczych powołanie kierownika medycznego sprowadza się do tych dwóch kroków.

Umowa z kierownikiem medycznym

Jeżeli więc uznasz, że przydałby Ci się kierownik do spraw medycznych w Twoim podmiocie leczniczym, samo jego ustanowienie będzie proste. Pamiętaj tylko, żeby zawrzeć „dobrą” umowę.

Zacznij od wybrania rodzaju umowy. Następnie określ bardzo precyzyjnie zakres obowiązków kierownika medycznego. Dodaj do tego jeszcze:

• miejsce świadczenia pracy/usług
• wysokość wynagrodzenia lub zasady jego ustalania;
• sankcje za niewykonywanie obowiązków lub za ich złe wykonywanie;
• okres obowiązywania umowy i zasady jej rozwiązania;

…i masz już gotową umowę.

Niby niewiele, ale zadbaj o to, by umowa była napisana, jak należy, bo kierownik medyczny odpowiada przecież za najbardziej wrażliwy, a równocześnie najistotniejszy obszar Twojego biznesu czyli udzielanie świadczeń zdrowotnych.

Gotową umowę z kierownikiem medycznym możesz kupić np. tutaj >>>

Przejdź do sklepu >>>

Photo by Online Marketing on Unsplash

Jednym ze standardowych elementów audytów prawnych, jakie prowadzimy w placówkach medycznych, jest przegląd umów zawieranych przy prowadzeniu działalności leczniczej.

Zapytasz – po co je sprawdzać?

Głównie po to, żeby zidentyfikować zagrożenia. Jeśli to możliwe – wyeliminować je, zgodnie z zasadą „seek and destroy” ? Niedoróbki w zawieranych przez przedsiębiorców (nie tylko z branży medycznej) to jedno z najczęstszych źródeł ich problemów. Niestety…

Umowy w działalności leczniczej

Jakiś czas temu, przy okazji audytu niewielkiej przychodni, tradycyjnie poprosiłem o rejestr zawartych umów oraz o udostępnienie ich kopii. Oczywiście rejestru nie otrzymałem, ale też, prawdę mówiąc, zdziwiłbym się, gdyby rzeczywiście był prowadzony ?

Lekko jednak zbaraniałem słysząc:

No, ale my prawie żadnych umów nie mamy…

Przedstawiłem więc klientowi listę najczęściej zawieranych umów w działalności leczniczej. Jak się domyślasz, po chwili okazało się, że jednak będziemy mieli, co sprawdzać.

Ile umów zawiera mała placówka medyczna?

Ostatecznie do analizy otrzymałem niemal trzydzieści umów łącznie z aneksami. Oczywiście nie wszystkie były równie istotne. Nie wszystkie też stwarzały dla przychodni jakieś szczególne ryzyka, ale wśród tych kilkuset paragrafów znalazło się niemało takich, o których istnieniu właściciele nie mieli pojęcia i które miały stać się w przyszłości źródłem problemów – szczęśliwie częściowo już rozwiązanych ;).

Zakładając gabinet, czy przychodnię chcesz się zająć tym, co potrafisz najlepiej – pomaganiem swoim pacjentom. Twoja core’owa działalność wymaga jednak solidnych fundamentów, w tym formalnoprawnych.

Umowa spółki w działalności leczniczej

Jeżeli prowadzisz swoją działalność w formie spółki, czy to handlowej, czy cywilnej, treść umowy spółki jest kluczowa dla Twojego biznesu. Wbrew pozorom, sporów pomiędzy wspólnikami w biznesie medycznym nie jest mało.

Co więcej – gdy pojawi się konieczność np. pozyskania inwestora, dokapitalizowania spółki, jej przekształcenia, podziału, czy też sprzedaży lub likwidacji, to właśnie umowa spółki będzie kluczowym dokumentem. Lepiej zawczasu wiedzieć, na co się tak naprawdę umówiliście. Nieraz widziałem umowy, które nijak miały się do rzeczywistych ustaleń biznesowych i oczekiwań właścicieli.

Porozumienie wspólników podmiotu leczniczego

Dobrą, choć rzadką, praktyką jest zawieranie dodatkowych porozumień pomiędzy wspólnikami. Umowa spółki (z wyjątkiem  umowy spółki cywilnej) jest jawna i każdy może do niej zajrzeć przeglądając akta rejestrowe. Warto więc szczegółowe ustalenia biznesowe zawrzeć w odrębnej umowie zawieranej pomiędzy wspólnikami, do której tylko wspólnicy mają dostęp.

Takie porozumienie – o ile jest dobrze napisane – naprawdę pomaga rozwiązać wiele, z pozoru nierozwiązywalnych sporów.

Rzecz jasna nie każdy podmiot leczniczy działa w formie spółki. W związku z tym uwagi dotyczące umowy spółki czy porozumienia wspólników niekoniecznie muszą Ciebie dotyczyć. Kolejna umowa jest jednak dość uniwersalna – zawiera ją większość podmiotów wykonujących działalność leczniczą, niezależnie od tego, w jakiej formie tę działalność prowadzą.

Najem lokalu na gabinet lub przychodnię

Jeżeli postanowiłeś założyć gabinet lub przychodnię, to gdzieś tę działalność musisz prowadzić.

Oczywiście, jeśli jesteś w tej komfortowej sytuacji, że masz własny lokal, to super. Wystarczy, że upewnisz się, że spełnia on wymagania formalnoprawne i sanitarne konieczne dla prowadzenia w nim działalności leczniczej. Prosta umowa „z samym sobą” i możesz działać…

Gdy jednak takiego komfortu nie masz, pozostaje Ci wynajęcie lokalu. Zawarcie dobrej umowy najmu to nie tylko ustalenie czasu trwania najmu i wysokości czynszu. Takie kwestie jak stan techniczny i sanitarny lokalu, zasady rozliczania nakładów i remontów, precyzyjne reguły rozwiązania i zmiany umowy, zasady waloryzacji czynszu, odpowiedzialność materialna, dopuszczalność podnajmu itd. to tylko niektóre z kluczowych postanowień, jakie w Twojej umowie powinny się znaleźć.

Zerknij zatem do swojej umowy najmu i sprawdź, co właściwie podpisałeś 😉

Zatrudnienie w podmiocie leczniczym

Tutaj masz następujące opcje:

• umowa o pracę
• kontrakt w dwóch wariantach:
  • umowa cywilnoprawna z osobą prowadzącą działalność gospodarczą;
  • umowa cywilnoprawna z osobą nieprowadzącą działalności gospodarczej.

Nie będę w tym miejscu opisywał różnic pomiędzy poszczególnymi typami umów. Każda jest inna. Każda ma swoje wady i zalety, ale o tym innym razem…

Dość powiedzieć, że zatrudniając swój personel, musisz nie tylko wybrać formę zatrudnienia.

W przypadku każdej z tych umów kluczowe jest precyzyjne określenie praw i obowiązków obu stron. Musisz określić rodzaj umowy, a także rodzaj i warunki wykonywania pracy, czas pracy oraz miejsce jej wykonywania.

W przypadku kontraktów powinieneś dodatkowo skupić się na sensownym określeniu zasad odpowiedzialności za nienależyte wykonanie umowy (w tym kary umowne). Warto też określić w umowie zasady odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną pacjentowi.

Oczywiście musisz też pamiętać, że nie wszystko możesz ustalić tak, jakbyś chciał. Zasada swobody umów ma swoje ograniczenia. W tym wypadku wynikają one przede wszystkim z kodeksu pracy i kodeksu cywilnego, czy np. ustawy o działalności leczniczej.

📌Potrzebujesz umów z personelem dla swojej placówki? Zajrzyj do sklepu.

KLIKNIJ TUTAJ 👇

Umowa o usługi diagnostyczne

Być może zlecasz wykonywanie np. badań na zewnątrz? W takim wypadku oczywiście zwierasz umowę, czy to z laboratorium, czy np. gabinetem radiologicznym, ewentualnie innym podmiotem, który wspiera Cię w diagnostyce.

Oczywiście również i w tym przypadku kluczowy jest przedmiot umowy, czyli to, co konkretnie zlecasz. Musisz określić rodzaj badań, tryb ich zlecania, zasady i koszty przekazywania materiału do badań itd.

Nigdy nie zapominaj też o odpowiedzialności za nienależyte wykonanie umowy, czy np. za utratę lub zniszczenie materiału do badań.

Inaczej też ustalisz treść umowy, jeżeli będzie ona finansowana w ramach NFZ, a inaczej, gdy będziesz mieć do czynienia z „czystą” komercją.

Polisa OC podmiotu leczniczego

Z jednej strony wiesz, że masz obowiązek wykupienia polisy OC. Z drugiej strony – czy na pewno wiesz, co polisa ta obejmuje?

Ta kwestia pojawia się np. w przypadku zabiegów tzw. medycyny estetycznej, gdy ubezpieczyciel próbuje „wykręcić się” od odpowiedzialności za zabiegi kosmetyczne. Pojawia się wówczas argument:

…zgłoszone zdarzenie nie jest objęte zakresem umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

Jeżeli więc udzielasz świadczeń obarczonych ponadstandardowym ryzykiem, sprawdź, czy na pewno Twoja polisa OC chroni Cię w wystarczającym stopniu.

Umowy zawierane w ramach działalności leczniczej

Wyżej wskazałem Ci tylko przykłady umów, jakie zawierasz prowadząc działalność leczniczą.

Dodaj do tego jeszcze na przykład:

• umowę z biurem rachunkowym;
• kontrakt z NFZ;
• leasing urządzeń medycznych;
• umowę o odbiór i utylizację odpadów medycznych;
• pakiet umów związanych z RODO (umowa z inspektorem ochrony danych, umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych);
• umowę z dostawcą systemu informatycznego do obsługi Twojego gabinetu czy przychodni;
• zamówienia na wyroby medyczne…

… i robi się z tego całkiem pokaźny zestaw. A pamiętaj też, że udzielając świadczeń komercyjnych również zawierasz z pacjentem umowę. Jej charakter zależy natomiast od rodzaju udzielanego świadczenia.

Wniosek jest prosty – Działalność lecznicza bez umów? Nic z tego 😉

Jeżeli więc masz chwilę, przyjrzyj się umowom, jakie zawierasz prowadząc swój gabinet, czy przychodnię.

I pamiętaj o podstawowej zasadzie – umowy pisze się na złe czasy. Dopóki wszystko idzie gładko, kontrakty będą sobie spokojnie leżeć w segregatorach. Gdy jednak pojawią się problemy z kontrahentami, znaczenie może mieć nie tylko każdy paragraf, ale wręcz zastosowany w zdaniu spójnik, czy przecinek.

Post scriptum, czyli umowa z prawnikiem

Nie wymieniłem jednej umowy, a mianowicie umowy z prawnikiem, ale tę zawierają już tylko najbardziej świadomi przedsiębiorcy 😉